TAYΓΕΤΟΣ-ΜΑΝΗ

                      

                             Στον Ταΰγετο 
                    και σε μαγευτικά φαράγγια

                                        Του Δακανάλη Μανόλη 
                                    Αντιπροέδρου ΕΟΣ Μοιρών

       Το λεωφορείο με πενήντα ορειβάτες των Ορειβατικών Συλλόγων Ηρακλείου Μοιρών και Αγίου Νικολάου, με αρχηγό τον Σπύρο Καλεμάκη, στις 21 Ιουλίου 2007 ανηφόρησε από τον έφορο κάμπο της Λακεδαίμωνας για το ορεινό χωριό Αναβριτή. Ο δρόμος είναι στενός οφιοειδής σε μια σχεδόν κάθετη πλαγιά, ενώ ο δεξιοτέχνης οδηγός μας σε πολλές στροφές μανουβράριζε το λεωφορείο για να περάσει, μας προκάλεσε η διαδρομή αυτή φόβο και δέος όσο ποτέ άλλοτε.

      Η Αναβριτή (υψ 800μ) είναι ένα ορεινό  μικρό χωριό σκαλωμένο στις ανατολικές υπώρειες του Ταϋγέτου και κάτω στη σκιά της θρυλικής Νεραϊδοβούνας. Το θερμόμετρο είχε ανέβει στους 38 βαθμούς Κελσίου. Το μεγαλύτερο μέρος των ορειβατών ξεκίνησε από την  Αναβριτή για το καταφύγιο του Ταϋγέτου, διασχίζοντας ένα μαγευτικό δάσος από έλατα και κράτησε πέντε ώρες. Η δεύτερη ομάδα. μεταφέρθηκε στην πηγή Μαγγανιάρη πάνω από το χωριό Ανώγεια με σκοπό την ανάβαση στο καταφύγιο. Το μονοπάτι ελίσσονταν κάτω από  έλατα και πεύκα, συναντήσαμε μικρές πηγές με κατάκρυα  νερά, που μας δρόσιζαν  στο διάβα μας. Η όλη δε πορεία μας πήρε δυο ώρες.

      Το καταφύγιο είναι πέτρινο κτισμένο μέσα στα έλατα  και πάνω από αυτό στέκεται αγέρωχη η πιο ψηλή κορφή του Ταϋγέτου η Πυραμίδα με τον Προφήτη Ηλία προστάτη των ορειβατών (υψ.2404 μ).

      Εδώ στον Ταύγετο γινόταν η 67η Πανελλήνια Ορειβατική Συνάντηση  για το έτος 2007 με διοργανωτές τους ορειβατικούς συλλόγους Σπάρτης και Καλαμάτας οι οποίοι μας υποδέχθηκαν εγκάρδια στη γραμματεία. Με το λυκόφως όλος ο χώρος γύρω από το καταφύγιο γέμισε με πολύχρωμες σκηνές και σχηματίστηκε ένα πανελλήνιο ορειβατικό χωριό. Ακολούθησε το δείπνο με κύριο μενού την παραδοσιακή φασολάδα την οποία έφτιαξαν στρατιώτες με σύγχρονα μαγειρικά μέσα, επικουρικά  προσφέρθηκαν και άλλα εδέσματα.

     Το βράδυ ήταν αφιερωμένο στον ποιητή του Ταϋγέτου Νικηφόρο Βρεττάκο και ακολούθησε τρικούβερτο γλέντι  με ζωντανή μουσική ορχήστρας. Στη συνέχεια ένα κρητικό συγκρότημα που είχαν καλέσει, έπαιξε κρητικούς χορούς και χόρεψαν όλοι οι παριστάμενοι κρητικοί ορειβάτες που ήταν περίπου εκατό. Το γλέντι κράτησε μετά τα μεσάνυχτα. Η οργάνωση κατά τη γνώμη μας ήταν  άψογη και περάσαμε ένα ευχάριστο βράδυ, αξίζουν θερμά συγχαρητήρια στους διοργανωτές συλλόγους.

     Ταΰγετος 22 Ιουλίου: Με το λυκαυγές πήραμε το πρωινό μας και τραβερσάραμε για την κορφή του Ταϋγέτου. Μέσα από τα έλατα απολαύσαμε μια ειδυλλιακή ανατολή του ηλίου, ενώ μετά το δασόριο βαδίζαμε σε μια  πλούσια αλπική ζώνη. Το βλέμμα μας πήγαινε πάνω σε μύρια χρώματα, σε αδιαπέραστα ελατοδάση, σε απότομες χαράδρες ωσάν μαχαιριές, γκρεμοτόπια, μέσα δε από αυτά τινάζονταν γυμνές και απόμακρες, τυλιγμένες στους θρύλους και τα σύννεφα, οι αιώνιες κορφές του Ταϋγέτου.

    Ο Ταύγετος είναι το πιο ψηλό βουνό και το καμάρι της Μοραΐτικης γης, προαιώνιο σύμβολο δύναμης και περηφάνιας. Καθώς ξεπετάγεται προκλητικός και αγέρωχος πλάι στη θάλασσα, διαχωρίζει με την κορμοστασιά του τον Μεσσηνιακό από τον Λακωνικό κάμπο και καταλήγει στο ακρωτήριο Ταίναρο. Το μήκος της οροσειράς είναι 110 χιλιόμετρα, ενδημούν 30 είδη φυτών που φύονται μόνο στον Ταύγετο. Έχει πέντε μεγάλες άγριες,  κακοτράχαλες κορφές εξ ου και πενταδάκτυλος. Το όνομα το οφείλει στην Ταϋγέτη μια από τις κόρες του Άτλαντα, η οποία κυνηγήθηκε από το Δία με πονηρούς σκοπούς, έπεσε στον γκρεμό και σκοτώθηκε.

     Λόγω της γεωγραφικής θέσεως του Ταϋγέτου, που είναι στο μεταναστευτικό δρόμο των πουλιών από την Ευρώπη στην Αφρική, κινούνται πάνω σ’ αυτόν εκατομμύρια πουλιά την άνοιξη και το φθινόπωρο.

     Ανεβαίνοντας  σιγά – σιγά θαυμάζοντας το μεγαλείο της φύσης φθάσαμε στις Πόρτες (υψ2200μ), κάναμε μια μικρή ανάπαυλα, πήραμε δυνάμεις και ανεβήκαμε στην πιο ψηλή κορφή, την Πυραμίδα. Εκεί πάνω βρεθήκαμε μπροστά στην πετρόκτιστη εκκλησία του Προφήτη Ηλία και διάφορα άλλα πέτρινα κτίσματα.  Από εκεί πάνω το μάτι μας ήταν αχόρταγο βλέποντας παντού βουνοκορφές, απότομες χαράδρες και απέραντα δάση. Η ψυχή μας γαλήνεψε, νιώσαμε ελευθερία, δε θέλαμε να φύγουμε και γίναμε ένα με το βουνό.

      Επιστρέψαμε στις Πόρτες, όπου θα γινόταν η εκδήλωση των ορειβατικών συλλόγων. Ο Αρχιμανδρίτης δεν μπόρεσε να ανέβει στον Προφήτη Ηλία αφενός λόγω ηλικίας και αφετέρου λόγω ζέστης, έτσι τέλεσε τη λειτουργία στην ύπαιθρο, πάνω σε ένα  μικρό βράχο, που πήρε τη θέση της Αγίας Τράπεζας. Λίγο πριν από το  τέλος της θείας λειτουργίας κάλεσε τους ορειβάτες να κοινωνήσουνε λέγοντάς τους:  «Όσοι επιθυμούν να κοινωνήσουνε και το αισθάνονται να έλθουν, είτε νηστεύουν, είτε όχι, είτε αμάρτησαν, είτε όχι, όλοι έχουν πάρει άφεση αμαρτιών από μένα».  Στο κάλεσμα του ιερωμένου υπάκουσαν  αρκετοί ορειβάτες και προσήλθαν στη Θεία Κοινωνία.

      Κατά την ανταλλαγή των δώρων μεταξύ των διοργανωτών συλλόγων και των άλλων συλλόγων της Ελλάδας όπως συνηθίζεται, ο ορειβατικός Μοιρών προσέφερε δύο μπουκάλια κρασί από τη Μεσαρά και ένα ποίημα που ήταν αφιερωμένο στον ποιητή Νικηφόρο Βρεττάκο. Το ποίημα το απήγγειλε ο δημιουργός του Αποστόλης Παυλίδης  γραμματέας του συλλόγου και αξίζει να το καταγράψουμε:

Στον Νικηφόρο Βρεττάκο

   «Αειθαλές το δέντρο σου Ταύγετε, με ρίζες ριζωμένες στου γόνου τα στενά, εκεί που ο Όμηρος λέξεις μεστές κερνά.
Με τον κορμό ευθυτενή ρυτιδωμένο, από σαμιές των βίαιων καιρών σημαδεμένο. Με τα κλαριά ν’ απλώνουν μακριά με τη ματιά στον Ήλιο η φυλλωσιά.
 Με ποίηση απλή, μοναδική, από το θρόισμα των φύλλων μουσική.
 Μύρια πουλιά βρίσκουν δροσιά, κτίζουν φωλιές και κελαηδούν με αρχοντιά.
 Φυντάνια αμέτρητα από τους σπόρους του ριζοβολούν κι άλλα απ’ άλλους τόπους προσκαλούν. Εμείς από της Ίδης το βουνό, εγκάρδιο του φέρνουμε χαιρετισμό του Καζαντζάκη, του Κορνάρου, με του Ξυλούρη τον παλμό.
 Και τον κερνούν ένα κρασί όπως παλιά, να ‘ρχεται μέθη σαν το πίνει γουλιά –γουλιά».

      Δέκα λεπτά δρόμο κάναμε ανατολικά από τις Πόρτες και βρεθήκαμε στη μικρή σπηλιά του καθηγητή της Φιλοσοφικής Λιαντίνη, ο οποίος μπήκε μέσα στη σπηλιά και πέθανε όπως ο ίδιος είχε δηλώσει: «Να προλάβω εγώ το θάνατο και όχι αυτός εμένα». Μετά από εφτά χρόνια ο ξάδελφός του ο μοναδικός που ήξερε τη σπηλιά αυτή, την αποκάλυψε στην Αστυνομία και  βρήκαν το σκελετό του.

       Μια ομάδα ορειβατών μας βρέθηκε στην όμορφη Σπάρτη με το λεωφορείο και η  άλλη  παρέμεινε στο καταφύγιο, για να περάσουν την επόμενη το μοναδικό ελατόδασος της Βασιλικής, το φαράγγι του Βυρού και να καταλήξουν στην  ειδυλλιακή  Καρδαμύλη της Μεσσηνιακής Μάνης στο Μεσσηνιακό κόλπο.

      Η Σπάρτη είναι μια σύγχρονη πόλη με σχέδιο που προηγήθηκε των οικοδομών, την οποία διασχίζει ο θρυλικός ποταμός Ευρώτας, ήταν σχεδόν ξηρός και    μελαγχολικός από την έλλειψη νερού. Η Σπάρτη των ιστορικών χρόνων είναι δημιούργημα των Δωριέων μοναδική μεταξύ των Ελληνικών πόλεων της αρχαιότητας, μορφή Κράτους – Στρατοπέδου με πολύ αυστηρούς νόμους.

     Μυστράς 23 Ιουλίου:  Ο αρχαιολογικός χώρος του Μιστρά βρίσκεται πάνω στον φυσικά οχυρωμένο λόφο του Μυζηθρά (υψ.633μ). Το 1249 χτίζει ο ηγούμενος του Πριγκιπάτου της Αχαΐας Γουλιέλμος Βιλεαρδουίνος ισχυρό Κάστρο. Το 1262 οι Βυζαντινοί γίνονται κύριοι του Μιστρά, ο λόφος γεμίζει αρχοντικά, παλάτια, σπίτια, εκκλησίες και οχυρωμένα μοναστήρια. Τη διοίκηση του Μιστρά αναλαμβάνουν τα μέλη της αυτοκρατορικής οικογένειας της Κωνσταντινούπολης οι Κατακουζηνοί (1348-1383) και οι Παλαιολόγοι(1383-1460). Σήμερα είναι μια νεκρή πολιτεία.

      Η διαδρομή με το λεωφορείο προς δια μέσω Ταϋγέτου προς την Καλαμάτα, ήταν μαγευτική.  Στο χωριό Τρύπη βρίσκεται ο Καιάδας, ένα βάραθρο που έριχναν μέσα οι Σπαρτιάτες τους προδότες και τους καταδικασμένους εγκληματίες. Σε διάφορα σημεία του δρόμου οι λίγοι κάτοικοι που απέμειναν  στα χωριά πουλούσαν τα προϊόντα τους μέλι, κεράσια και βότανα του βουνού.

     Από το χωριό Αλαγονία ξεκινήσαμε 19 ορειβάτες και ορειβάτισσες με αρχηγό τον γράφοντα με προορισμό το μοναστήρι της Βελανιδιάς βόρεια της Καλαμάτας. Είχαμε ενημερωθεί από επίσημο ορειβατικό περιοδικό, ότι η διαδρομή ήταν τρεις ώρες, ενώ μια πινακίδα μετά το χωριό έγραφε 14,5 χιλιόμετρα. Το ρέμα  που ακολουθήσαμε ήταν δασωμένο με πρίνους και ελαιόδεντρα στις πλαγιές του και μας έβγαλε στον ποταμό Νέδονα, ο οποίος ήταν ξηρός λόγω της λειψυδρίας. Στη διαδρομή μας συναντήσαμε πέτρινα τοξωτά γεφύρια και ένα με έξι τόξα υψηλής αισθητικής και αρχιτεκτονικής. Η θερμοκρασία είχε σκαλώσει στους 39 βαθμούς και η όλη πορεία είχε γίνει προβληματική. Δυο  κοπέλες παρουσίασαν προβλήματα θερμοπληξίας, η μια έφυγε με αυτοκίνητο από το δρόμο της Καλαμάτας που στο σημείο αυτό ήταν πολύ κοντά και μας περίμενε στη Μονή της Βελανιδιάς, ενώ η άλλη αρνήθηκε και μας ακολούθησε.

        Το αρχέγονο μονοπάτι που βαδίζαμε ελίσσονταν στη νότια πλευρά του φαραγγιού, ήταν από καλντερίμι και συνέδεε τη Σπάρτη με την Καλαμάτα. Μετά το μεσημέρι η θερμοκρασία εξακοντίστηκε στους 43 βαθμούς, μας  χτυπούσε αλύπητα ο πυρπολημένος ήλιος, έκαιγαν οι πέτρες και αναπνέουμε με δυσκολία.  

      Το νερό όλο λιγόστεψε και αυτό που υπήρχε ήταν ζεστό, ο καύσωνας έκαιγε όλη την Ελλάδα από τις 18 Ιουλίου και εμάς περισσότερο, γιατί είμαστε εκτεθειμένοι. Στη διαδρομή δεν υπήρχε πουθενά νερό, ο δρόμος ήταν ατελείωτος και  ο κάθε ορειβάτης κοίταζε πλέον πώς να σωθεί με λιγότερη έκθεση στον καύσωνα. Λειτούργησε το αίσθημα της αυτοσυντήρησης, ορισμένοι έτρεξαν μπροστά να κερδίσουν χρόνο, εγώ παρέμεινα πίσω με το Νικόλα Μυλωνά παλιό και έμπειρο ορειβάτη του Ηρακλείου. Μου είπε σε κάποια φάση, «Μανώλη φύγε κι εσύ μπροστά να φέρετε νερό, ενώ εγώ θα προσέχω τους προβληματικούς».

     Υπήρχε συνεχής επικοινωνία μέσο του κινητού μου τηλεφώνου, τόσο με τον  πρόεδρο του συλλόγου  Γιώργη Σπυριδάκη, που πήγαινε μπροστά, όσο με το Νικόλα που ήταν οπισθοφυλακή. Ειδοποιήθηκε το ΕΚΑΒ Καλαμάτας να είναι σε επιφυλακή, ενώ η Πυροσβεστική μου είπε, ότι έσβηναν φωτιές και δεν μπορούσε να συνδράμει. Τα στόματα όλων μας φρυγάνισαν, μας έλειπε εκείνη τη στιγμή το πολυτιμότερο στον κόσμο αγαθό, το νερό.

      Πρώτος έφτασε ο Σπυριδάκης στο μοναστήρι της Βελανιδιάς, πήρε νερό και επέστρεψε αμέσως με αυτοθυσία. Στη συνέχεια έφεραν νερό ο Μανόλης Ντρετάκης του συλλόγου μας και ο Γιώργης Σταυρακάκης του Αγίου Νικολάου, έτσι σώθηκαν όλοι από την απειλούσα πάνω από τα κεφάλια μας θερμοπληξία. Όλοι μας  είχαμε πάθει αφυδάτωση, πίναμε συνέχεια νερό, χωρίς να το χορταίνουμε. Ευχαριστούμε πολύ τους παραπάνω ορειβάτες, που χωρίς να υπολογίσουν τον κίνδυνο που οι ίδιοι διέτρεχαν, μας έφεραν νερό. Μέχρι την Ιερά Μονή της Βελανιδιάς μας πήρε έξι ώρες εξοντωτικής  πορείας κάτω από τον άγριο καύσωνα.

      Στην πανέμορφη παραθαλάσσια  Καρδαμύλη της Μάνης στο Μεσσηνιακό Κόλπο φθάσαμε με το λεωφορείο στις εννιάμισι ώρα το βράδυ.

      Η άλλη ομάδα ορειβατών με αρχηγό το Σπύρο Καλεμάκη πέρασε το πρωί για τέσσερις ώρες το μοναδικό ελατόδασος της Βασιλικής και εισήλθε στο φαράγγι του Βυρού. Το φαράγγι ήταν άγριο με γκρεμνά, μαγευτικά τοπία και βάδιζαν στην κοίτη του, νερό υπήρχε σε τρία σημεία, άρα ήταν πολύ πιο τυχεροί από εμάς. Η πορεία  τους κράτησε δέκα ώρες μέχρι την Καρδαμύλη χωρίς ιδιαίτερα προβλήματα..

     Φαράγγι Κοσκάρακας 24 Ιουλίου

     Μια ομάδα 15 περίπου ορειβατών με αρχηγό το Σπύρο Καλεμάκη περπάτησαν μια διαδρομή από τη Σωτηριάγγα - Μοναστήρι Αγ. Νικόλα μέχρι τη Σκάλα Κοσκάρακας. Η πορεία ήταν τετράωρη  πολύ εντυπωσιακή μέσα στο δάσος, πάνω σε καλντερίμια με περίτεχνες στροφές στη χαράδρωση του φαραγγιού.

     Μάνη 25 Ιουλίου:  Η μεσαία χερσόνησος της Πελοποννήσου μεταξύ Λακωνικού και Μεσσηνιακού κόλπου ονομάζεται Μάνη, έχει  τραχύ έδαφος, άγονο, άνυδρο,  γυμνά και αφιλόξενα βουνά. Η Μάνη έμεινε πάντοτε ελεύθερη από τους κατακτητές. Ακόμα και σήμερα παραμένει κλειστή σε ξένες επιδράσεις, έχει δικό της πολιτισμό, κουλτούρα και ιδιότυπη χαρακτηριστική φυσιογνωμία.  Οι πύργοι (πυργόσπιτα) είναι  πολυώροφες κατασκευές έργα λαϊκής αρχιτεκτονικής μοναδικά στην Ελλάδα και φθάνουν μέχρι το ύψος των  είκοσι μέτρων. Πυργόσπιτα συναντάμε στα χωριά  Κίτα, Βάθεια, Νάμια, Κολονιοί κλπ τα οποία χαρακτηρίζουν τη Μάνη.

     Σπήλαιο Δυρού:  Στο σπήλαιο  αυτό ανταμώνουν οι μύθοι των σπηλαίων. Για χρόνια εργαζόταν μέσα οι νεράιδες και οι σειρήνες. Οι πρώτες είχαν την ευθύνη της διακόσμησης, ενώ οι δεύτερες το έφτιαχναν όλο και πιο όμορφο. Η αίθουσα των θαυμάτων προσφέρει διαχρονικά στον επισκέπτη ένα μοναδικό θέαμα. Το σπήλαιο έχει χαρακτηριστεί το ωραιότερο του κόσμου στο είδος του ανάμεσα σε ένα της Βηρυτού και ένα της Γαλλίας. Κατάλευκοι σταλακτίτες, σταλαγμίτες, εντυπωσιακοί κρύσταλλοι και κουρτίνες στολίζουν κάθε γωνιά του σπηλαίου. Με τη βάρκα διανύσαμε 1200 μέτρα και 300 με τα πόδια, ενώ 14 χιλιόμετρα δεν έχουν ακόμα αξιοποιηθεί.

      Δίπλα από το σπήλαιο του Δυρού είναι το σπήλαιο της Αλεπουδότρυπας, το οποίο έχει  μήκος 240 μέτρα και κατά τους επιστήμονες κατοικήθηκε το 5400 – 3200 π.χ.  

      Γύθειο – Επιστροφή: Το Γύθειο  είναι μια γραφική κωμόπολη του Λακωνικού κόλπου, η οποία πριν από το 1821 ήταν έδρα των Μπέηδων της Μάνης.

     Ο καύσωνας συνεχιζόταν με αμείωτη ένταση και έκαιγε όλη η Ελλάδα, στην Σπάρτη είχε 44 βαθμούς, στην Τρίπολη 41 και στην Κόρινθο 44 βαθμούς.       

     Το πλοίο από τον Πειραιά έβαλε ρότα για το Ηράκλειο, κουβαλώντας μαζί μας περισσότερες γνώσεις και εμπειρίες. Δοκιμαστήκαμε στους καύσωνες για πολλές ώρες καθημερινά και αντέξαμε. Τώρα γνωρίζουμε, ότι τα όρια αντοχής του ανθρώπου είναι πολύ μεγάλα στα ακραία καιρικά φαινόμενα, τα οποία όμως δεν πρέπει να τα υπερβαίνουμε, γιατί δεν κάνουμε πρωταθλητισμό, ούτε και μας κυνηγάει κανείς.

      Ευχαριστούμε το Σπύρο Καλεμάκη τον αρχηγό, που πέτυχε στο έργο του, παρά του ότι είμαστε πενήντα άτομα.

       ΥΓ. Από τον Ορειβατικό Μοιρών πήραν μέρος εκτός από τον γράφοντα, ο πρόεδρος Γιώργης Σπυριδάκης, ο γραμματέας Αποστόλης Παυλίδης και τα μέλη Μανώλης Ντρετάκης, Γιώργης Ξαγοραράκης, Γιάννης Κλιμαθιανάκης, Μανέλης Βολονάκης, Στυλιανός Ζαχαριουδάκης και Γιάννης Κωστάκης.  

                                                          

    Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΠΟΨΗ του νότου φύλλο386 της 14-8-2007.

    Aναρτήθηκε   στις  8-12-2011 στο mires46.blogspot.com

Ανεβαλινοντας για το καταφίγιο

Άποψη του Ταύγετου

΄Ολοι στην αιθρία του καταφυγίου

Κατασκήνωση

Κορφή Πυραμίδα

Για την κορφή του Ταυγέτου

Πίσω η κορφή Ταυγέτου

Στον Πρ.Ηλία οι Μοιριανοί

Μιά ανάσα από την κορφή του Ταυγέτου

Κορφές Ταυγέτου

Μονή Πνατάνασας

Μυστράς-Δεσποτάτο

Σπηλιά Λιντίνη

Μυστράς Αγία Σοφία

Πρ.Ηλίας Ταύγετος

Εξάτομο γεφύρι στο Νέδωνα με 42 κελσίου

Καταφύγιο Ταυγέτου

Πάνω στο κάστρο του Μυστρά

Ανατολή στον Ταύγετο

Σπήλαιο Δυρού

Υπερθέαμα στο Δυρό

Στο Δυρό για βαρκάδα

Κατασκήνωση στο καταφύγιο

Φανταστικοί σχηματισμοί

Δίτοξο γεφύρι στο Νέδωνα όλοι στον καύσωνα

ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ ΠΛΟΙΟΥ ΗΡΑΚΛΕΙΟ

ΝΑΥΑΓΙΟ ΤΟΥ Φ/Β ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ

 Του Δακανάλη Μανόλη Πρώην Αγρονόμου Με μισή ώρα καθυστέρηση στις 7 Δεκεμβρίου 1966 και ώρα 7.30 μ.μ. αποπλέει από τα ήρεμα νερά του λιμανιού της Σούδας το περιβόητο και πολυδιαφημισμένο φέρυ-μποτ «ΗΡΑΚΛΕΙΟΝ» των αδελφών Τυπάλδου με 206 επιβάτες και 70 μέλη του πληρώματος για τον Πειραιά. Περασμένα μεσάνυκτα τα μποφόρ γίνονται 6,7,8 και παραπάνω. Τα αγριεμένα μεγάλα κύματα χτυπούν αδιάκοπα τα πλάγια του πλοίου. Οι επιβάτες άρχισαν να ξυπνάνε στις καμπίνες των, ενώ τα αυτοκίνητα μετακινήθηκαν στο γκαράζ και άρχισαν να μπαίνουν νερά. Στις δύο μετά τα μεσάνυχτα το πλοίο έπλεε 6 μίλια βορειανατολικά της βραχονησίδας Φαλκονέρα. Ένα μεγάλο φορτηγό-ψυγείο φορτωμένο με πορτοκάλια, που έβαλαν βιαστικά ανάμεσα στις δύο πόρτες κάθετα στο πλοίο, απασφαλίστηκε από τους διαρκείς κλυδωνισμούς και κτυπούσε την μπουκαπόρτα. Ο καταπέλτης άνοιξε και το ψυγείο έπεσε στη θάλασσα. Οι άνεμοι την ώρα του ναυαγίου υπολογίστηκαν σε 10 τουλάχιστο μποφόρ. Η αγριεμένη θάλασσα μπαίνει μέσα στο γκαράζ και χτυπάει με μανία τα πλάγια του πλοίου.

 Στις 02.13 ο ασύρματος του πλοίου εξέπεμψε για τελευταία φορά το αγωνιώδες S ΟS. «SOS Πορθμείον Ηράκλειον SOS, βυθίζομαι ! Στίγμα 36,52 βόρειον και 94,8 ανατολικόν! SOS βυθιζόμεθα! Τα λιμεναρχεία Πειραιώς, Σύρου και Κρήτης ανέφεραν αδυναμία αποστολής μέσων παροχής βοήθειας. Δυστυχώς ούτε το Ε/Γ Ο/Γ «Μίνως» που έπλεε 15 μίλια βορειότερα άκουσε το σήμα. Στις 06,30 το πρωί ενημερώθηκε ο Πρωθυπουργός Στέφανος Στεφανόπουλος, από τον υπουργό Ναυτιλίας, ο οποίος στη συνέχεια ενημέρωσε το Βασιλιά Κωνσταντίνο στο Τατόι. Τα πρώτα καράβια που κατέπλευσαν στον σημείο της τραγωδίας στις 08,30 δεν βρήκαν συντρίμμια από το ναυάγιο και πολύ περισσότερο κανένα ίχνος επιζώντων. Από το αεροδρόμιο της Ελευσίνας απογειώθηκαν 3 αεροπλάνα και στις 10,00 το πρώτο αεροπλάνο Douglas C-47 εντόπισε το φορτηγό-ψυγείο να επιπλέει. Πολύ κοντά φαίνονταν το αγγλικό ναρκαλιευτικό Ashton, που έσπευδε ολοταχώς. Το αεροπλάνο άρχισε να κάνει «Κύκλους Έρευνας-διάσωσης» σε μικρό ύψος από τη θάλασσα. Τότε ακούστηκε ο πιλότος του δευτέρου αεροπλάνου να προστάζει: «Μεγαλειότατε η πτήση σας είναι επικίνδυνη, πάρτε γρήγορα ύψος». Ο κυβερνήτης του Ashon αντιλαμβανόμενος, ότι στην αποστολή συμμετείχε ο Βασιλιάς Κωνσταντίνος, ακούστηκε να λέει, «Μεγαλειότατε η Ashton στις διαταγές σας» και η απάντηση, «Ευχαριστώ ακολούθαμε». Τελικά εντοπίστηκαν από αέρος επιζώντες και πτώματα.

 Οι επιζώντες μεταφέρθηκαν στον Πειραιά και με ασθενοφόρα στα νοσοκομεία Τζάνειο, Ευαγγελισμό και τον Ερυθρό Σταυρό. Η κυβέρνησε Στεφανόπουλου κήρυξε Εθνικό πένθος μιας εβδομάδας. Πρώτο το πλοίο «Μίνως» της εταιρείας Εθυμιάδη που ενημερώθηκε από τα άλλα πλοία, έφθασε στο σημείο του ναυαγίου και ανέσυρε το φορτηγό-ψυγείο. Επίσης προσέτρεξαν το «Χανιά» δίδυμο του Ηράκλειον της εταιρείας Αδελφών Τυλπάδου, το Φιλανδικό Nula, το Δ/Ξ Aldebatan, το Ρώσικο Φ/Γ Ουρίσκ, το Πολωνικό Φ/Γ Vako, το Αγγλικό αντιτορπιλικό Levertag και το Ελληνικό αρματαγωγό «Σύρος» του Π.Ν. Μέσα σε λίγα λεπτά της ώρας το φουρτουνιασμένο και παγωμένο Αιγαίο Πέλαγος, έγινε ο υγρός τάφος για πάνω από 247 ζωές !!! Επώνυμες πηγές ανεβάζουν τον αριθμό των θυμάτων σε 247 ή 273 ή 277, ίσως και παραπάνω. Η εφημερίδα «Ρεθεμιώτικα Νέα» στις 15 Δεκεμβρίου 1975 μετά από πολύχρονη έρευνα ανακοίνωσε τον ακριβή αριθμό θυμάτων σε 247, ενώ περισυλλέγησαν 47 επιζώντες, βρέθηκαν και κηδεύτηκαν μόλις 25 σοροί. Το βάθος που βυθίστηκε το πλοίο υπολογίζεται στα 600-800 μέτρα. Ο πλοίαρχος Εμμανουήλ Βερνίκος έπεσε στη θάλασσα με σωσίβιο, όπως είπαν οι διασωθέντες αξιωματικοί, αλλά δεν βρέθηκε, ούτε ζωντανός, ούτε πεθαμένος. Ανάμεσα στους επιβάτες ήταν πολλοί Ρομά και κρατούμενοι οι οποίοι χάθηκαν. 

 Η καθυστέρηση αναχώρησης του πλοίου έγινε με αίτηση του πρακτορείου Μαρκαντωνάκη προς τις λιμενικές αρχές, προκειμένου να μη φορτωθεί το ψυγείο στο πλοίο «ΦΑΊΣΤΟΣ», το οποίο ήταν ανταγωνιστικό. 

 Ο Σταύρος Λαγωνικάκης από τα Χανιά ένας από τους λίγους επιζήσαντες του ναυαγίου προσθέτει: «Η μεγάλη εγκληματική παράλειψη του καπετάνιου ήταν, ότι δεν είχε ενημέρωσει τους επιβάτες. Κανείς δεν είχε προετοιμαστεί, εγώ άκουγα τα χτυπήματα στο υπόγειο, δεν έδωσα σημασία. Σε κάποια στιγμή ακούω ένα καμπανάκι και νόμιζα ότι ήταν αλλαγή βάρδιας. Ταυτόχρονα όμως αντιλήφθηκα ότι το κεφάλι μου ήταν χαμηλά και τα πόδια ψηλά». Ο Λαγωνικάκης βρισκόταν 12 ώρες στα παγωμένα και μανιασμένα νερά του Αιγαίου μέχρι να περισυλλεχθεί. Ο Γεώργιος Μανουσουδάκης από τα Χανιά διηγείται: «Άκουσα τους κτύπους και φωνές και βγήκαμε έξω από την καμπίνα. Όλοι έτρεχαν προς το σαλόνι‚ πατούσε ο ένας τον άλλο. Βγήκα έξω έβρεχε, χιόνιζε, φυσούσε δυνατός άνεμος και πολύ μεγάλα κύματα και λέω. Ήντα θα κάνω εγώ σ’ αυτή τη θύελλα. Έβαλα ένα σωσίβιο, μετά έσβησαν τα φώτα του πλοίου και βρέθηκα στη θάλασσα. Το πλοίο βυθίστηκε σε δύο λεπτά».

 Με το πλοίο «ΉΡΑΚΛΕΙΟΝ» ο γράφων είχε ταξιδεύσει πολλές φορές. Το τελευταίο ταξίδι το έκανε ως στρατιώτης στις 25 Ιουνίου 1966, που ταξίδεψε από τον Πειραιά στο Ηράκλειο μεγάλος αριθμός στρατιωτών, προκειμένου να φοιτήσουν στη ΣΕΑΠ ως Έφεδροι Δόκιμοι Αξιωματικοί. Το πλοίο αυτό φαινόταν, ότι έγερνε λίγο, όταν ήταν αγκυροβολημένο στο λιμάνι. Τη μοιραία νύκτα του ναυαγίου πνίγηκαν δύο ομοχώριοί μου Ανωγειανοί ο Μανόλης Καραμπίνης ετών 17 μέλος του πληρώματος και ο επιβάτης Μαυρόκωστας από τα Σίσαρχα Ανωγείων. 

 Το πλοίο είχε ναυπηγηθεί στη Γλασκόβη της Σκωτίας το 1949 ως δεξαμενόπλοιο για λογαριασμό αγγλικής εταιρείας. Το μήκος του ήταν 498 πόδια, πλάτος 60 πόδια, βύθισμα 36 πόδια και ανέπτυσσε ταχύτητα 17 κόμβων. Μετασκευάστηκε σε οχηματαγωγό και αγοράστηκε από την εταιρεία των αδελφών Τυπάλδου. Δρομολογήθηκε στις γραμμές της Κρήτης με δυνατότητα μεταφοράς 1.000 επιβατών και 300 αυτοκινήτων. Με αφορμή το πολύνεκρο αυτό ναυάγιο αποφασίστηκε η δημιουργία Θαλάμου Επιχειρήσεων στο Υπουργείο Ναυτιλίας. Επίσης καθιερώθηκε η απαγόρευση απόπλου σύμφωνα με τις καιρικές συνθήκες και όχι σύμφωνα με την κρίση του πλοιάρχου. Η απόφαση του Κακουργιοδικείου εκδόθηκε στις 21 Μαρτίου 1968 με ποινές φυλάκισης από πέντε ως και επτά έτη, τιμωρήθηκαν ο εφοπλιστής ιδιοκτήτης του ΗΡΑΚΛΕΙΟ Χ. Τυπάλδος, ο διευθυντής της εταιρείας Π. Κόκκινος και δύο αξιωματικοί του πλοίου. Διαπιστώθηκε στο δικαστήριο ότι το Υπουργείο Εμπορικής Ναυτιλίας, είχε βαρύτατες ευθύνης για τη χορήγηση πλαστογραφημένων πιστοποιητικών ακτοπλοΐας. Οι ποινές ξεσήκωσαν αντιδράσεις από την πλευρά των συγγενών των αδικοχαμένων επιβατών, τις οποίες θεώρησαν πολύ επιεικείς. Δεν εξαγοράζονται όμως με καμιά τιμωρία τόσες ανθρώπινες ζωές, οι οποίες χάθηκαν για τα συμφέροντα των ναυτιλιακών εταιρειών δρομολογώντας σάπια και ακατάλληλα πλοία στη γραμμή της Κρήτης. 

 Με αφορμή το ναυάγιο αυτό που ήταν μια από τις μεγαλύτερες τραγωδίες που συνέβησαν στις Ελληνικές θάλασσες και πάνω στον πόνο, την οδύνη και την αγανάκτηση των Κρητικών βρέθηκε η λύση. Ο οικονομολόγος κ, Αρχοντάκης από τα Χανιά με τη βοήθεια άλλων οικονομολόγων και υπό την αιγίδα του τότε Σεβασμιότατου Μητροπολίτη Κισσάμου κ. Ειρηναίου ίδρυσαν την ναυτιλιακή εταιρεία ΑΝΕΚ. Μετά από τρία χρόνια περίπου ίδρυσαν στο Ηράκλειο τη Ναυτιλιακή εταιρεία ΜΙΝΩΙΚΕΣ ΓΡΑΜΜΕΣ και οι Κρητικοί απέκτησαν αξιόλογα πλοία. 

 Από τα Χανιά για την Αθήνα η πτήση 954 του DC-6B της Ολυμπιακής Αεροπορίας με 85 επιβάτες και πέντε μέλη του πληρώματος, στις 8 Δεκεμβρίου Ι969 προσέκρουσε στο Πάκειον κοντά στο ραδιοφάρο του Σουνίου. Κυβερνήτης ήταν ο Σταύρος Κουλουμουδιώτης, συγκυβερνήτης Γρηγόρης Γρηγοράκης, ιπτάμενος μηχανικός Αγησίλαος Παπαγεωργίου και αεροσυνοδοί Μαρίνα Μόσχα και Μάρθα Πιταούλη, όλοι πλήρωμα και επιβάτες έχασαν την ζωή τους. Την ώρα του ατυχήματος επικρατούσαν δυσμενείς καιρικές συνθήκες, πλησιάζοντας στο αεροδρόμιο του Ελληνικού βρέθηκε εκτός προβλεπόμενου ίχνους και χαμηλότερα από το ύψος ασφαλείας, με αποτέλεσμα να συντριβεί. Οι Χανιώτες το θεώρησαν ως δεισιδαιμονία για την περιοχή των τα δυο αυτά πολύνεκρα ατυχήματα. Με το πέρασμα όμως του χρόνου άρχισε να φεύγει σιγά – σιγά αυτή η δεισιδαιμονία και η ζωή επανήλθε στα φυσιολογικά επίπεδα. 

Στο αεροπορικό δυστύχημα σκοτώθηκε ο Μιχάλης Πεδιαδίτης από τις Μοίρες. Ας είναι αιωνία η μνήμη των.- Πηγές: Βικιπαίδεια. Nautilia.gr . Kriti 24 gr ka. Sansimera.gr / articles/ 361. Ptisidiastima.com/ Olympic Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΠΟΨΗ του νότου φύλλο 322 της 21-12-2006. r />

ΑΓΙΟΦΑΡΑΓΓΟ

               Σ Τ Ο   Α Γ Ι Ο Φ Α Ρ Α Γ Γ Ο

          Του Δακανάλη Μανόλη Αντιπροέδρου Ε.Ο.Σ.Μοιρών

«Η χλωρίδα και η πανίδα της περιοχής είναι πλούσια, τα φυτά, τα ζώα και τα πουλιά βρίσκονται σε μια ειρηνική συνύπαρξη με τον άνθρωπο».

Πάνω από 25 ορειβάτες το πρωί της 27^ης Ιουνίου 2010 πεζοπορήσαμε στο μαγευτικό Αγιοφάραγγο, που αρχίζει από το σπηλαιώδη ναό της Αγίας Κυριακής και καταλήγει στο μαγευτικό όρμο του Αγιοφάραγγου με τα κρυστάλλινα νερά και τη γκρι σπυρωτή άμμο.

Είναι ένα εξαιρετικό τοπίο με απόκρημνους βράχους, ορθοπλαγιές στις οποίες έχουν δημιουργηθεί πίστες αναρρίχησης, ενώ υπάρχουν αμέτρητες σπηλιές σε όλο το μήκος του φαραγγιού. Οι όχθες του ποταμού της φαραγγοκοιλάδας είναι κατάφυτες με πικροδάφνες, που την εποχή αυτή βρίσκονταν σε πλήρη άνθηση και έδιναν μια ιδιαίτερη αίσθηση στο τοπίο. Δεξιά και αριστερά του φαραγγιού κυριαρχούν οι χαρουπιές, λυγαριές και οι αγρουλίδες.

  Το Αγιοφάραγγο και η ευρύτερη περιοχή των Αστερουσίων υπήρξε τόπος λατρείας από τους πρώτους χριστιανικούς χρόνους ίσαμε σήμερα. Υπάρχουν σπηλαιώδεις λαξευμένοι ναοί στον ασβεστόλιθο όπως της Αγίας Κυριακής, της Παναγίας στο Μάρτσαλο, του Αγίου Γεωργίου στο πλάτωμα πριν το Κεφάλι, του Αγίου Ευτυχιανού στους Αγιούς στο όρος Ράξος ( Χαρκοκεφάλα), της Παναγίας στα Μάταλα και άλλοι.

Ακόμα υπήρξε χώρος ασκηταριών όπου στις αμέτρητες σπηλιές ασκήτεψαν διαχρονικά πάρα πολλοί ασκητές μεταξύ των οποίων ο ΄Αγιος Ιωάννης ο Ξένος από το Σίβα το 10^ο μ.χ. αιώνα, οι άγιοι Ευτυχιανός και Ευτύχιος με την αδελφή τους Κασσιανή, ο Ευμένιος και Παρθένιος στο Μάρτσαλο όπου το Ι896 έκτισαν την εκκλησία της Παναγίας στου Κουδουμά και ίδρυσαν το μοναστήρι, ο όσιος Γρηγόριος, ο Γεράσιμος, ο Κρητικός ασκητής Αρσένιος και άλλοι. Σήμερα όπως καλά γνωρίζω υπάρχει κάποιος ασκητής στο φαράγγι και την ευρύτερη περιοχή.

Η μονή Οδηγήτριας ιδρύθηκε μεταξύ του 14^ου και 15^ου αιώνα .Είναι Σταυροπηγιακή και ανήκει στο Οικουμενικό Πατριαρχείο της Κωνσταντινούπολης. Η ευρύτερη περιοχή των Αστερουσίων και η παραπάνω μονή έχουν παίξει σημαντικό θρησκευτικό και αντιστασιακό ρόλο κατά την Αραβοκρατία, Τουρκοκρατία και στην Γερμανική κατοχή.

Μέσα στο φαράγγι είναι ο Βυζαντινός ναός του Αγίου Αντωνίου και πιστεύεται ότι έχει ανακαινιστεί τουλάχιστο τρεις φορές μέχρι το 14^ο ή και το 15^ο αιώνα, όπου πήρε τη σημερινή του μορφή. Πριν από δέκα και πλέον χρόνια έγινε νέα ανακαίνιση. Από το πηγάδι που είναι στην αυλή του ναού, προμηθεύονταν νερό τόσο οι ασκητές, όσο και οι επισκέπτες της περιοχής. Ο μνημειακός ελαιώνας γύρωθε του ναού έδινε το απαραίτητο λάδι για να ζήσουν οι ασκητές.

Λίγο πιο κάτω είναι ο Γουμενόσπηλιος, στον οποίο γίνονταν οι συνάξεις των ασκητών μια ή δυο φορές το χρόνο.

Το 61 μ.χ. προσάραξε στους Καλούς Λιμένες λόγω θαλασσοταραχής το πλοίο που μετέφερε τον Απόστολο Παύλο στη Ρώμη και δίδαξε στους κατοίκους το Χριστιανισμό.

Η  ευρύτερη περιοχή κατά την κρίση μας μπορεί να χαρακτηριστεί ως οι άγιοι τόποι της Κρήτης.

Η αρχαιολογική σκαπάνη κατά καιρούς έχει φέρει στο φως αρχαιολογικά ευρήματα στην περιοχή που μαρτυρούν διαχρονικό πολιτισμό από το 4000 π.χ. ίσαμε σήμερα.

Η χλωρίδα και η πανίδα της περιοχής είναι πολύ πλούσια, τα φυτά, τα ζώα και τα πουλιά βρίσκονται σε μια ειρηνική συνύπαρξη με τον άνθρωπο. 

΄Ολοι πέσαμε στα ήρεμα και κρυστάλλινα νερά του πανέμορφου όρμου του Αγιοφάραγγου, χωρίς έγνοιες και την πίεση του αδηφάγου χρόνου. Το απόγευμα πήραμε το δρόμο της επιστροφής ευχαριστημένοι με τη μαγεία του τοπίου.-

Μοίρες 28 Ιουνίου 28-6-2010

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΑΠΟΨΗ του νότου φύλλο 535 της 6 Ιουλίου 2010।