Σελίδες

Πέμπτη 19 Μαΐου 2022

ΒΑΡΑΘΡΑ ή ΤΑΦΚΗ ΣΤΑ ΠΕΤΡΑΔΟΛΑΚΙΑ ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΙΤΗ

 

                   ΒΑΡΑΘΡΑ ή ΤΑΦΚΟΙ ΣΤΑ ΠΕΤΡΑΔΟΛΑΚΙΑ

                                   ΤΟΥ ΨΗΛΟΡΕΊΤΗ

      Ο Ψηλορείτης  αριθμοί πολλά σπηλαιοβάραθρα ή τάφκους. Η περιοχή Πετραδολάκια του Ψηλορείτη ανήκει στο Δήμο Ανωγείων και βρίσκεται στο δρόμο που οδηγεί στο οροπέδιο της Νίδας. Χαρακτηρίζεται από τα πολλά μικρά οροπέδια και τις δολίνες νότια στην περιοχή "Κακάβους". Η ευρύτερη περιοχή στα Πετραδολάκια αποτελεί τη δοχή ή αποστροφή (βοσκότοπος) των Ξυλούρηδων.

    Καταγράφουμε τα μεγαλύτερα σε βάθος βάραθρα στην ευρύτερη περιοχή στα Πετραδολάκια.

    1. Ταφκούρα. Βρίσκεται ανατολικά του οροπεδίου Πετραδολάκια (υψ1480μ), έχει βάθος -860 μέτρα και συγκαταλέγεται στα μεγαλύτερα σπηλαιοβάραθρα της Ευρώπης και το τρίτο σε βάθος στην Ελλάδα. Είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακό με πολλά πηγάδια, αίθουσες, γαλαρίες, ποτάμια και μαιάνδρους. Η αίθουσα της βροχής είναι ιδιαίτερα εντυπωσιακή και βρίσκεται στα -220 μέτρα. Τα σπήλαιο  έχει ερευνηθεί από Γάλλους σπηλαιολόγους το 1989-1993 και Έλληνες το 1991.

    2. Τάφκος Πετραδολάκια. Βρίσκεται  δυτικά του οροπεδίου Πετραδολάκια (υψ1435μ)  και εξερευνήθηκε από Γάλλους σπηλαιολόγους τη δεκαετία του 1980 και 1991. Το συνολικό του βάθος είναι -475 μέτρα, το  μήκος των διαδρόμων του

Είναι περίπου 380 μέτρα. Μέσα στον αθέατο κόσμο του σπηλαίου υπάρχουν εντυπωσιακοί καταρράχτες με μεγάλες ποσότητες νερού. Τα περάσματα είναι πολύ στενά, σχηματίζονται μαίανδροι και στο τέλος καταλήγουν σε σιφόνια νερού. Η ροή του νερού είναι αέναη όλες τις εποχές του έτους. Στο σπήλαιο εντοπίστηκαν απολιθωμένα τμήματα κρανίου ελαφιού, που έζησε στην Κρήτη πριν από 50.000 χρόνια. Παρόμοια απολιθώματα έχουν εντοπιστεί και σε άλλα σπήλαια του Ψηλορείτη.

    3. Διπλοτάφκι. Βρίσκεται  νότια του οροπεδίου Πετραδολάκια (υψ1470μ) με δύο εισόδους. Έχει βάθος -400 μέτρα, εξερευνήθηκε το 1993-94  από Άγγλους και Έλληνες σπηλαιολόγους.

    4. Καμπαθούρα ή τάφκος. Βρίσκεται τη θέση Μύθια (υψ1450μ) και έχει βάθος 270 μέτρα.

    5. Σπηλαιοβάραθρο Κορίτσι. Βρίσκεται στο μικρό οροπέδιο Κορίτσι (υψ1303μ) με συνολικό βάθος -223 μέτρα και απέχει περίπου  ένα χιλιόμετρο από την Ταφκούρα. Εξερευνήθηκε από  Γάλλους και Έλληνες σπηλαιολόγους και εντοπιστήκαν καταρράχτες, λίμνες και πλούσιος λιθωματικός διάκοσμος. Ο Δήμος Ανωγείων έκανε μια γεώτρηση και αντλεί νερό για την ύδρευση των Ανωγείων.

    Οι  σπηλαιολόγοι θεωρούν, ότι η σύνδεση της Ταφκούρας με τα σπηλαιοβάραθρα «Τάφκος» στα Πετραδολάκια  και «Διπλοτάφκι»,  είναι δεδομένη και η απορροή των υδάτων γίνεται με υπόγειο  ποτάμι στη Λίμνη του Αλμυρού.-

Πηγές: Τουριστικός Οδηγός Κρήτης, Ταφκούρα και Τάφκος στα Πετραδολάκια.

              Σπηλαιολογικός Όμιλος Κρήτης. Σπήλαια της Κρήτης

              Βικιπαίδεια. Βαθύτερα σπήλαια της Ελλάδας.

Φωτογραφίες  Δακανάλης Μανόλης.












       

Παρασκευή 25 Φεβρουαρίου 2022

ΟΡΝΙΑ, ΓΥΠΕΣ, ΣΚΑΡΕΣ ή ΚΑΝΑΒΟΙ

 

              Όρνια,  Γύπες, Σκάρες ή Καναβοί                     

                Του Ορειβάτη Δακανάλη Μανόλη

     Το Όρνιο ή Γύπας έχει άνοιγμα φτερών 2,60 μέτρων και μήκος σώματος 97-104 εκατοστά. Τα φτερά έχουν χρώμα  καφετί, ο λαιμός του είναι γυμνός με κριζόλευκα πούπουλα,  για να χωράει το κεφάλι  στα πτώματα. Τα πόδια του είναι δυνατά και περπατά άνετα στο έδαφος.

     Τα όρνια ή σκάρες τρέφονται με νεκρά πρόβατα, αίγες, αγελάδες, άλογα και άλλα ζώα, ως  εκ τούτου καθαρίζουν το περιβάλλον  εξαφανίζοντας  τις εστίες  μόλυνσης. Αποτελούν κατά κάποιο τρόπο την υγειονομική υπηρεσία της υπαίθρου.  Εντοπίζουν γρήγορα τα πτώματα πριν τη σήψη των σε μεγάλες αποστάσεις. Ο χώρος αναζήτησης τροφής εκτείνεται σε ακτίνα 30-40 χιλιομέτρων, μπορεί  όμως να φθάσουν ακόμα και σε ακτίνα 200 χιλιομέτρων.

    Η γεωγραφική εξάπλωση του γύπα εντοπίζεται την Ευρώπη, Ασία, Βόρεια Αφρική, Αραβία, Νότια Αμερική κλπ. Η βασική μείωση του πληθυσμού των γυπών είναι τα δηλητηριασμένα δολώματα, που αφήνουν οι άνθρωποι για την εξόντωση των λύκων και άλλων αρπακτικών ζώων ή πτηνών. Έχουμε ανέβει σε αμέτρητα βουνά της Ελλάδας και σε κανένα από αυτά δεν είδα  γύπα. Στο δάσος της Δαδιάς στο νομό Έβρου έχουν κάνει ταΐστρες και  συντηρείτε ένας  αριθμός γυπών και άλλων αρπακτικών πουλιών.  Τα όρνια-γύπες προστατεύονται με το ΖΕΠ/ Natura 2000.

     Κατά τους μήνες Ιανουάριο και Φεβρουάριο δημιουργούν φωλιά σε απόκρημνα φαράγγια και το θηλυκό γεννάει ένα αυγό και το κλωσούν  εναλλάξ και οι δύο γονείς  για 55 μέρες. Το νεοσσό  φυλάγει στη φωλιά η μητέρα, ο πατέρας φροντίζει για την τροφή τους και πετάει μετά από  4 μήνες. Στην Ελλάδα το όρνιο αναπαράγεται όλο το χρόνο. (Πηγές: Βικιπαίδεια Όρνεα ή Γύπες).

    Οι νότιοι γκρεμοί και τα άγρια φαράγγια των Αστερουσίων Ορέων (Τρυπητής-Αμπά-Τριών Εκκλησιών-Μαριδάκη κλπ) είναι ιδιαίτερα σημαντικοί τόποι για τα αρπακτικά πουλιά, όπως ο χρυσαετός, η  γερακίνα, ο πετρίτης κ.α.  Ιδιαίτερα στο φαράγγι του Αμπά ενδημεί η μεγαλύτερη αποικία όρνιων της Ελλάδας και της Ευρώπης.(Πηγές: Φαράγγια ένας αθέατος πολιτισμός και αθέατος κόσμος. Του ινστιτούτου Σπηλαιολογικών Ερευνών Ελλάδας σελ.11).

     Οι γύπες ζουν σε αποικίες-σμήνη των 20-40 ατόμων. Στην Κρήτη διαβιούν περίπου 1.000 άτομα  και στη Νάξο 60.  Το 2007-2013 ολοκληρώθηκε με επιτυχία το έργο «Γύπας»  για ενίσχυση του πληθυσμού  της Κύπρου, με την απελευθέρωση 25 γυπών που προέρχονταν από την Κρήτη, είχαν απομείνει μόνο 12 γύπες.

   Οι γύπες ζουν περίπου 25 χρόνια  και αναπαράγονται μέχρι το τέλος της ζωής των. (Πηγές: nea Kriti.gr Σαριδάκη Σοφία 31-7-2016).   

     Πριν από μια δεκαετία περίπου παρατήρησα δυο χρονιές καλοκαιρινούς μήνες, να  πετάνε κυκλικά  πάνω από το χωριό μου Ανώγεια για αρκετή ώρα περίπου εκατό γύπες νεαρής ηλικίας.  Δεν μπορούσα να δώσω κάποια εξήγηση και απευθύνθηκα σε ειδικό στο Μουσείο φυσικής Ιστορίας Ηρακλείου και μου είπε: Είναι γύπες εφηβικής ηλικίας από όλα τα βουνά της Κρήτης, μαζεύτηκαν στο κέντρο του νησιού, για  να γνωριστούν, να ζευγαρώσουν και στη συνέχεια να επιστρέψουν στα μέρη που γεννήθηκαν. Παρόμοια σύναξη από πέρδικες συνάντησα Ιανουάριο μήνα στον Ψηλορείτη και στα Αστερούσια όρη. Όπως  βλέπουμε υπάρχει ένας άγνωστος πολιτισμός με κανόνες και στο ζωικό βασίλειο.-

Φωτογραφίες Δακανάλης Μανόλης.


















Κυριακή 26 Δεκεμβρίου 2021

ΜΟΥΣΕΙΟ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ

 ΜΟΥΣΕΙΟ ΤΗΣ ΠΕΡΓΑΜΟΥ ΣΤΟ ΒΕΡΟΛΙΝΟ

    Το μουσείο της Περγάμου βρίσκεται στο νησί των μουσείων στο κέντρο του Βερολίνου και ιδρύθηκε το 1930. Μέσα στο μουσείο στεγάζονται ανακατασκευασμένα  οικοδομήματα του  μεγάλου βωμού της Περγάμου και της πύλης της αγοράς της Μιλήτου.  Τα εκθέματα προέρχονται κυρίως από Ισλαμική τέχνη, την Αρχαϊκή, Ελληνιστική, Ρωμαϊκή, Μέσης Ανατολής, Ασσυριακά, Σουμεριακά, Βαβυλωνιακά και από άλλα  μέρη του κόσμου.

    Το μουσείο δέχεται περίπου 1 εκατομμύριο τουρίστες κάθε χρόνο.-

                                    Επίσκεψη 16-11-2021.