ΑΡΚΑΔΙ-ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΕΥΘΕΡΝΑ-ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ

                                           AΡΚΑΔΙ -  ΕΛΕΥΘΕΡΝΑ  - 

                                        ΜΑΡΓΑΡΙΤΕΣ

                                          Του Δακανάλη Μανόλη 

                                                Αντιπροέδρου ΕΟΣ. ΜΟΙΡΩΝ

    Το πρωί της 7^ης Οκτωβρίου  2012 βρεθήκαμε στην ιστορική μονή Αρκαδίου 23  ορειβάτες και ορειβάτισσες με αρχηγό τον γράφοντα, με αντικειμενικό σκοπό να περπατήσουμε ίσαμε τις Μαργαρίτες με ενδιάμεσο σταθμό την αρχαία Ελεύθερνα.

   Το Αρκάδι είναι από τα πιο εντυπωσιακά και το πιο  γνωστό μοναστήρι της Κρήτης φρουριακού τύπου, λόγω της αρχιτεκτονικής  του δομής,  του μεγέθους του και της ιστορίας του, αν και είναι λαβωμένο από το ολοκαύτωμα του 1866.  Ιδρύθηκε στις αρχές του 13^ου αιώνα από ένα μοναχό με το όνομα Αρκάδιο. Ο δίκλιτος ναός είναι αφιερωμένος στη Μεταμόρφωση του Σωτήρος και στους Αγίους Κωνσταντίνο  και  Ελένη.  Κτισμένος το 1587 με δυτικότροπη πρόσοψη στη θέση ενός μικρότερου ναού του 13^ου αιώνα.

      Η αυτοθέλητος ανατίναξης της πυριτιδαποθήκης του Αρκαδίου το μέγα τούτο γεγονός ηρωισμού και αυτοθυσίας, έγινε βιβλίο, τραγούδι, δράμα, θρύλος και ιστορία. Προκάλεσε τη συμπάθεια και το θαυμασμό όλου του κόσμου. Το «Ολοκαύτωμα» γίνεται ορόσημο στην Ελληνική και παγκόσμια ιστορία, που αλλάζει τη ροή και την τύχη της Κρήτης. Σε μας ανήκει πλέον να μνημονεύουμε τη θυσία των 850 μαχητών και την αιχμαλωσία 116 πολιορκημένων.

     Ακολουθήσαμε ανατολικά για λίγο τον επαρχιακό δρόμο προς Μαργαρίτες και στη συνέχεια στο παλαιό μονοπάτι Ε4 ( Το Ε4 είναι πανευρωπαϊκό μονοπάτι που αρχίζει από την Ολλανδία και καταλήγει στη Ζάκρο) που συνέδεε το Αρκάδι με την Ελεύθερνα και τα άλλα χωριά του Μυλοποτάμου. Μετά από μισής ώρας πεζοπορία συναντήσαμε τα ερείπια του παλαιού βυζαντινού ναού του Ιωάννη του Θεολόγου και διαφόρων κτισμάτων, ενώ πιο κάτω υπάρχει πηγή με κατάκρυο νερό. Λίγα μέτρα δεξιά σε ένα μεγάλο βράχο  από ασβεστόλιθο επισκεφθήκαμε το σμιλευμένο σπηλαιώδη ναό του Αγίου Αντωνίου. Εντύπωση μας προξένησαν οι τάφοι που υπάρχουν στα δάπεδα  τόσο στο εσωτερικό του ναού, όσο και στην αυλή.  Το παραπάνω  συγκρότημα αποτελεί μετόχι της μονής Αρκαδίου.

     Η διαδρομή είναι εντυπωσιακή με βαθιές λαγκαδιές κατάφυτες από πρίνους, δρυάδες, πεύκα, ελαιόδεντρα, καρυδιές και άλλα οπωροφόρα δένδρα,  πολλά από αυτά βρίσκονται σχεδόν σε εγκατάλειψη.

     Η αρχαία Ελεύθερνα ήταν μια από τις σημαντικότερες αρχαίες πόλεις της Κρήτης και ονομάζονταν και «Λεύτερνα». Ιδρύθηκε από τους Δωριείς τη γεωμετρική περίοδο 970-820 π.χ.  Το 170 π.χ. συμμάχησε μαζί με 30 άλλες Κρητικές πόλεις με τον Ευμένη Β΄ της Περγάμου και λατρεύονταν η Αρτέμιδα.

      Στις ανασκαφές που έχουν γίνει βρέθηκαν ειδώλια και ζώδια γεωμετρικά, Ελληνιστικά και κλασικά. Βρέθηκε το άνω  μισό τμήμα γυναίκας ενδεδυμένης με Κρητικό σάλι, ήταν του 7^ου π.χ. αιώνα η γνωστή «κυρία Ελευθέρνης». Στις ανασκαφές του 2010 από τον καθηγητή Νίκο Σταμπολίδη βρέθηκε ο διπλός τάφος ηλικίας 2700 ετών, που έκρυβε 3000 φύλλα χρυσού και  την απεικόνιση της μέλισσας ως θεάς. Εντυπωσιάζουν πολύ οι Ρωμαϊκής περιόδου μεγάλες  στοές λαξευμένες μέσα σε συμπαγείς ασβεστολιθικούς βράχους με τεράστιες συμμετρικές κολώνες που στηρίζουν τις οροφές των. Χρησιμοποιούνταν ως δεξαμενές, κατοικίες και τάφοι. Επίσης υπάρχουν μικρές λαξευμένες σπηλιές Ρωμαϊκής περιόδου, που τις χρησιμοποιούσαν ως τάφους. Η αρχαία Ελεύθερνα ήταν μια πολύ ισχυρή πόλη και τούτο φαίνεται από τα υπολείμματα των τειχών και συναγωνίζονταν την Κνωσό.

( Πηγές : ΒΥΖΑΝΤΙΝΕΣ ΜΝΗΜΕΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ του Νίκου Ψιλάκη σελ.156-160 .  147  ΑΡΧΑΙΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗ ΚΡΗΤΗΣ του Αντώνη Βασιλάκη. Το ΑΡΚΑΔΙ ΔΙΑ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ, Τιμοθέου Βενέρη. Οδηγός επισκέπτη της Ιεράς Μονής Αρκαδίου).

      Μετά από πέντε ώρες πεζοπορίας μέσα από μαγευτικές λαγκαδιές, λόφους , αρχαιότητες, παραδοσιακούς ελαιώνες, χωριά και  οικισμούς, φθάσαμε στο γραφικό χωριό Μαργαρίτες, που είναι κτισμένο πάνω σε ένα ύψωμα και δεσπόζει της περιοχής. Διατηρούνται πολλά παλαιά αρχοντικά σπίτια, που είναι από τα ωραιότερα δείγματα μεσαιωνικής αρχιτεκτονικής της υπαίθρου. Βλέπουμε ένα σύνολο από πέτρινα σπίτια με τις καμάρες, τοξωτά παράθυρα, σκαλιστά υπέρθυρα στις πόρτες με οικόσημα και πολεμίστρες. Πολλές βυζαντινές εκκλησίες, γραφικά ξωκλήσια και σπηλαιώδεις ναοί  υπάρχουν στα γύρω χωριά και την ευρύτερη περιοχή.

      Στο χωριό συνεχίζεται η πανάρχαια τέχνη της Κρητικής αγγειοπλαστικής και οι μάστορες πλάθουν πλήθος καλοφτιαγμένων κεραμικών, όπως πιθάρια, σταμνιά και διάφορα άλλα μικρά κομψοτεχνήματα. ΄Ολα αυτά μαρτυρούν τη βιοτεχνική ιστορική παράδοση του χωριού, το οποίο μαζί με το Θραψανό  είναι τα μεγαλύτερα αγγειοπλαστικά κέντρα της Κρήτης. Τα χωριά αυτά παλιά τα έλεγαν «χωριά των πιθαράδων». Τα χωριό διατηρεί την παλιά Κρητική φιλοξενία, που προέρχεται από τον Ξένιο Δία.

     Η λαϊκή παράδοση αναφέρει, ότι μια βασίλισσα Μαργαρίτα από την αρχαία Ελεύθερνα ανέβηκε σε ένα κοντινό λιβάδι και θαμπωμένη από την ομορφιά του τοπίου θέλησε να κτίσει εκεί ένα χωριό. Το προίκισε με τα κοσμήματα της και οι  πρώτοι κάτοικοι το ονόμασαν προς τιμήν της Μαργαρίτες.

       Όλοι μείναμε ευχαριστημένοι και κατενθουσιασμένοι με αυτά που είδαμε και τις εμπειρίες που αποκτήσαμε.-

Η ομάδα στο Αρκάδι

Στις Μαργαρίτες με την ηθοποιό Τζομπανάκη

Προς Μαργαρίτες

Προς Μαργαρίτες

Προς Μαργαρίτες

Μετόχι Αη Γιάννη

Σπηλαιώδης ναός Αγ.Αντωνίου

Πύργος Ελεύθερνας

Ελαιώνας στην Ελεύθερνα

Στην αρχαία Ελεύθερνα

Υδρογωγείο Ελεύθερνας

Εσωτερικό υδραγωγείου

Οι δεξαμενές χρησιμοποιούνταν ως κατοικίες και τάφοι

Λίγη ξεκούραση

Παλιά βυζαντινή εκκλησία

Γεύμα στην αρχαία Ελεύθερνα

Σπηλαιώδης ναός

Ρεματιά Ελεύθερνας

Μαργαρίτες

Βυζαντινή εκκλησίας στις Μαργαρίτες

Μαργαρίτες - κεραμμικά

Αρκάδι- Μεταμόρφωση του Σωτήρα

Εσωτερικό Αρκαδίου

Τόπος Θυσίας - Πυριτιδαποθήκη

Πρωταγωνιστές Αρκαδίου

                                   

MΑΤΑΛΑ -ΚΟΚΚΙΝΗ ΑΜΜΟΣ-ΑΛΥΚΕΣ

                                     ΜΑΤΑΛΑ  -  ΚΟΚΚΙΝΗ ΑΜΜΟΣ
                                                

                                            Δακανάλη Μανόλη Αντιπροέδρου
                                                           ΕΟΣ.Μοιρών

 

       Τα Μάταλα ήταν αρχαία πόλη της Κρήτης και τα ευρήματα  που έχουν έλθει στο φως από τις διάφορες ανασκαφές, είναι  λείψανα Ρωμαϊκής εποχής. ΄Ηταν επίνειο της Φαιστού στη Μινωική εποχή και  της Γόρτυνας στη Ρωμαϊκή. Εδώ ναυάγησαν τα πλοία του Μενελάου (Οδύσσεια γ 293). Ο Δίας κολύμπησε μέχρι την ακτή των Ματάλων με τη μορφή ταύρου, με την Ευρώπη στην πλάτη του και κατέληξε στη Γόρτυνα.

         Στα Μάταλα υπάρχει ο σπηλαιώδης ναός της Παναγίας και στα βενετσιάνικα έγγραφα αναφέρεται  (La Mantona di Matala ), ενώ στην είσοδο υπήρχε η παρακάτω επιγραφή : « Πλύνετε την κεφαλήν και καθαρίσατε τους πόδας και έπειτα εισέλθετε εις τον ιερόν τούτον οίκον»
       Το πρωί  της 30^ης Σεπτεμβρίου  2012  τριάντα οκτώ ορειβάτες και ορειβάτισσες του Ορειβατικού Συλλόγου Μοιρών, με αρχηγό το Λευτέρη Κουργιεράκη , πήραμε το μονοπάτι νότια των  Ματάλων  με προορισμό τη μαγευτική παραλία τις Κόκκινης ΄Αμμου.  
    Στην απόκρημνη ακτή των Ματάλων υπάρχουν λαξευμένοι τάφοι στον ασβεστόλιθο, που χρησιμοποιήθηκαν ως οικογενειακοί  κατά τη Ρωμαϊκή περίοδο, φαίνεται όμως, ότι κάποτε χρησιμοποιήθηκαν και ως κατοικίες. Οι κλίνες μοιάζουν με τους τάφους των Ετρούσκων, ενώ η διάταξη των τάφων είναι παρόμοια με τα ταφικά συμπλέγματα στην αρχαία Λάππα (Αργυρούπολη) στον Πρινιά, στον ΄Αγιο Θωμά και στα Σιδερόσπηλια στου Ρουφά.  ( Πηγές:  147 ΑΡΧΑΙΕΣ ΠΟΛΕΙΣ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ Αντων. Βασιλάκης. Βικιπαίδια. ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΑΙ Ο ΝΟΜΟΣ ΤΟΥ 1971 σελ.562 της Νομαρχίας Ηρακλείου ).

   Τα Μάταλα έγιναν γνωστά  μετά το 1965 σε όλο τον κόσμο, εξ αιτίας των χίπις που εγκαταστάθηκαν στις σπηλιές και άρχισε να συγκροτείται η χίπικη κοινότητα. Ζούσαν κοινοβιακά, προέρχονταν από όλα τα κράτη του κόσμου και την Ελλάδα. Μάλιστα όπως έγραφε ο τοπικός τότε τύπος του Ηρακλείου, σχεδίαζαν  διεθνές συνέδριο στα Μάταλα την ΄Ανοιξη του 1970. Πρωτοστάτησε στη δαιμονοποίηση της κοινότητας ο τότε Μητροπολίτης Γορτύνης και Αρκαδίας Τιμόθεος, επενέβησαν οι αρχές το 1970 και  με επιχείρηση εκκαθάρισης  τους έδιωξαν. 

     Ανεβήκαμε πάνω στο διάσελο και κατηφορίσαμε για την όμορφη παραλία της Κόκκινης ΄Αμμου με τις δαντελωτές ακτές, στην οποία φθάσαμε μετά από είκοσι λεπτά. Λέγεται έτσι, γιατί η άμμος είναι κόκκινη. Υπήρχε άπνοια, ενώ επικρατούσαν υψηλές για την εποχή θερμοκρασίες (34-35 βαθμοί κελσίου). Oι παραθεριστές της περιοχής ξένοι και ντόπιοι σε «αδαμιαία» περιβολή απολάμβαναν το μπάνιο τους στην παρθένα  και ήσυχη φύση. 
    Γερμανοί τουρίστες κάθε χρόνο με λάσπη μαγνησίου που προέρχεται από την περιοχή, κατασκευάζουν πάνω σε ένα βράχο διάφορα περίτεχνα ειδύλλια, τα οποία προκαλούν το ενδιαφέρον των επισκεπτών.

       Αφού απολαύσαμε και εμείς το μπάνιο μας στα καταγάλανα νερά του Νοτίου Κρητικού Πελάγους ανηφορήσαμε και κάναμε το γύρω του ακρωτηρίου που βρίσκεται δυτικά των Ματάλων. ΄Ολη η περιοχή είναι κατάφυτη από σκήνους, κέδρους και διάφορους άλλους θάμνους. Οι ακτές είναι δαντελωτές πολύ άγριες και σε πολλά σημεία υπάρχουν φιόρδ και η θάλασσα εισχωρεί  με μαγευτικούς κολπίσκους στην ξηρά.

      ΄Ολοι ξαποστάσαμε κάτω από τον ίσκιο ενός μεγάλου ασβεστολιθικού  βράχου που μοιάζει με πετρωμένο καράβι. Εντυπωσιακές είναι οι τεχνητές αλυκές σμιλευμένες στους ασβεστολιθικούς βράχους, που χρονολογούνται από τη Ρωμαϊκή εποχή. Πάνω δε στο λόφο τούτο υπήρχε αρχαίο κάστρο, που σε πολλά σημεία φαίνονται τα λείψανα των τειχών.

        Με πρωτοβουλία του Δήμου Φαιστού το έτος 2011 για πρώτη φορά έγινε το καλοκαίρι τριήμερο φεστιβάλ στα Μάταλα για τους χίπις και συνεχίζεται έκτοτε.

       Στις παραλίες των Ματάλων, της Κόκκινης ΄Αμμου και του Κομμού προστατεύεται η θαλάσσια χελώνα. Τα Μάταλα με τον γραφικό όρμο, τις λαξευμένες στους βράχους σπηλιές, σε συνδιασμό με τη σπειρωτή άμμο, αποτελούν μαγνήτη πολυάριθμων τουριστών. Κάθε  χρόνο  δε παίρνει η ακτή γαλάζια σημαία.

       Στο τέλος της πορείας μας φιλοξένησε ο αρχηγός στο σπίτι του  στα Μάταλα και τον ευχαριστούμε πολύ.-

                                                          Μοίρες   1 Οκτωβρίου 2012

Η μικρή μας συναρχηγός

Ανεβαίνοντας  για το διάσελο

Άποψη του όρμου των Ματάλων

Παράγκα στην Κοκκινη ΄Αμμο

Κόκκινη ΄Αμμος

Κόκκινη ΄Αμμος

Ειδύλλια

Σμιλευμένο κριάρι στο βράχο

Ολόκληρη η παρέα

Από ψηλά η Κόκκινη Άμμος

Προς το ακρωτήρι

εξωτικό τοπίο

΄Ενα φιόρδ

Κέδρος

Πετρωμένο καράβι

Φιόρδ ένα από τα πολλά

Στον ίσκιο του πετρωμένου καραβιού

΄Αλλο φιόρδ

Ρωμαϊκές αλυκές

Όρμος των Ματάλων

΄Αποψη της περιοχής

Σπηλιές

Άποψη αρχαιολογικού χώρου

Άποψη σπηλιάς

Από το γεύμα

Ο Γιάννης σε πελάγη ευτυχίας

           

ΥΠΟΔΟΧΗ ΗΡΩΑ ΕΠΕΦΥΛΑΞΑΝ ΟΙ ΓΑΛΙΑΝΟΙ ΣΤΟΝ ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΗ ΜΑΝΩΛΗ ΣΤΕΦΑΝΟΥΔΑΚΗ

            ΥΠΟΔΟΧΗ ΣΤΟΝ  ΟΛΥΜΠΙΟΝΙΚΗ

            ΜΑΝΩΛΗ  ΣΤΕΦΑΝΟΥΔΑΚΗ

        Του  ΔΑΚΑΝΑΛΗ Μανόλη πρώην αγρονόμου

       Θερμότατη υποδοχή επιφύλαξαν στην Γαλιά γενέτειρα του Ολυμπιονίκη Μανώλη Στεφανουδάκη  η εκκλησία, οι αντιδήμαρχοι, μέλη του Δημοτικού Συμβουλίου Φαιστού, οι  χωριανοί του, με τη συμμετοχή πολλών ατόμων από τις Μοίρες και την ευρύτερη περιοχή το βράδυ της 11^ης Σεπτεμβρίου 2012. Ο Μεσαρίτης αθλητής κατέκτησε το τρίτο μετάλλιο στο ακόντιο (κατηγορία F54/55/56) στους Παραολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου, ανεβαίνοντας στο τρίτο σκαλί του βάθρου με βολή 27,37 μέτρα.   Τη διοργάνωση της υποδοχής έκανε ο Πολιτιστικός Σύλλογος Γαλιάς με τη συμμετοχή όλων των κατοίκων, ενώ  συντονιστής της εκδήλωσης ήταν ο Γιώργος Βιτώρος

      Πομπή πολλών αυτοκινήτων στολισμένων με κλαδιά από ελαιόδεντρα και Ελληνικές σημαίες συνόδευσαν τον Ολυμπιονίκη Μανώλη από το αεροδρόμιο του Ηρακλείου ίσαμε το χωριό του τη Γαλιά. Κατά την άφιξη του στο χωριό τον υποδέχτηκαν με μπαλωθιές, έπεσε συμβολικά ένα τείχος, που είχαν κατασκευάσει  στο δρόμο  λίγο πριν από την πλατεία, όπως τα τείχη των πόλεων στην αρχαία Ελλάδα κατά την υποδοχή των Ολυμπιονικών. Οι Γαλιανοί σήκωσαν στους ώμους τους τον ήρωα Μανώλη, τον πήγαν  μέχρι την εξέδρα υπό τις επευφημίες και τα χειροκροτήματα του κόσμου.

      Ο συντονιστής της εκδήλωσης Γιώργος Βιτώρος προσφώνησε τον Ολυμπιονίκη Μανώλη, του ευχήθηκε να πάρει το χρυσό μετάλλιο στη Βραζιλία, και στη συνέχεια διάβασε όλες τις μαντινάδες που του έστειλαν οι μαντιναδολόγοι από όλη την Κρήτη, μόλις πληροφορήθηκαν την περιφανή  του νίκη. ΄Ολες ήταν ιδιαίτερα θερμές, επαινετικές, ενθαρρυντικές και συγκινητικές για τον  μοναδικό Ολυμπιονίκη της Κρήτης.  

      Ακολούθησαν σύντομοι  χαιρετισμοί από διάφορους φορείς. Πρώτος προσφώνησε το Ολυμπιονίκη ο εφημέριος του χωριού παπά Ζαχάρης και του έδωσε ένα αγιοκωστάντινο, ενώ  ο παπά Νεκτάριος από τη Γαλιά εφημέριος της ενορίας του Αγίου Ραφαήλ των Μοιρών, τον στεφάνωσε και τον σκέπασε με την Ελληνική σημαία την οποία τίμησε.  Στη συνέχεια του απεύθυναν σύντομο χαιρετισμό  ο Αντιδήμαρχος του Δήμου Φαιστού  Γιώργος Φασομυτάκης, ο Πρόεδρος του Πολιτιστικού Συλλόγου Γαλιάς, ο Διευθυντής του Δημοτικού Σχολείου Πετροκεφαλίου Αλέξης Δημητρίου, η Διευθύντρια  του Σχολείου Γαλιάς κ. Αθηνά που του υποσχέθηκε ειδική τελετή στο σχολείο μαζί με τα παιδιά, ο Αντιπρόεδρος των ΑΜΕΑ κ. Πρατικάκης, ο Αρμουτάκης Γιώργος πρώην  δήμαρχος Μοιρών και αρχηγός της μείζονος Αντιπολίτευσης του Δήμου Φαιστού. Ο  Μιχάλης Στεφανουδάκης πατέρας του Μανώλη  ευχαρίστησε τον κόσμο για τη συμμετοχή του, όπως και η μητέρα του Γιαννούλα.   Ο Διευθυντής της Εταιρείας «ΑΓΚΑΛΗ» με έδρα το Γερακάρι, που είναι ο μεγαλύτερος χορηγός του Μανώλη, τον συγχάρηκε και τον διαβεβαίωση ότι η Εταιρεία θα συνεχίσει να είναι χορηγός του. Τέλος η Πέλλα Δακανάλη - Παχάκη  πρώην νηπιαγωγός από τις Μοίρες, απάγγειλε ένα  ποίημα που  έγραψε στο Μανώλη και το οποίο τον συγκίνησε ιδιαίτερα. Ο Στάθης Μονιάκης  μετά τους χαιρετισμούς  διασκέδασε τους παρευρισκόμενους με τα ανέκδοτα του.

    Μετά ακολούθησε γλέντι με Κρητικούς χορούς και τραγούδια, ενώ παράλληλα   προσφέρθηκαν σε όλους τους παρευρισκόμενους κρέατα και διάφορα άλλα γαστρονομικά εδέσματα που έφτιαξαν οι γυναίκες του χωριού. Διαπιστώθηκε ότι όλο το χωριό ήταν στο πόδι, για να τιμήσουν τον Ολυμπιονίκη Μανώλη το δικό τους ήρωα, που ανέδειξε το χωριό τους σε όλο τον κόσμο.-

  

                                                                 Μοίρες   12 Σεπτεμβρίου  2012

     Aναρτήθηκε στο mires46.blogpot.con 14 Σ/βρίου 2012.